على اكبر قرشى بنابى

9

تفسير احسن الحديث (فارسى)

موسى براى خودش در اين خشونت و براى برادرش باحتمال كوتاهى در توصيهء او مغفرت مىخواهد ، از آيات قرآن معلوم مىشود كه مغفرت لازم نيست پيوسته در مورد معصيت باشد ، در جريان كشتن يكى از فرعونيان ، موسى به خدا عرض مىكند : . . . رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ . . . قصص / 16 در مجمع البيان فرموده : اين دعا براى انقطاع و تقرب به خدا است . 152 - إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ ذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ . در الميزان فرموده : اين آيه و آيهء بعدى جملهء معترضه و خطاب به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است به دليل وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ در اين آيه و « ان ربك » در آيهء بعدى ، آن گاه « سينالهم » را حكايت حال گذشته گرفته است ، به نظر نگارنده اين هر دو خطاب به موسى است چون ظاهرا فقط در اين صورت وعدهء « سينالهم » درست مىشود يعنى گفتيم اى موسى پرستش كنندگان گوساله را حتما غضبى از خدا و ذلتى در زندگى خواهد رسيد مگر آنكه توبه كنند و به سوى خدا باز گردند ، درست روشن نيست منظور از غضب و ذلت چيست گفته‌اند : مراد از غضب قتل آنهاست كه واقع گرديد و از ذلت جلاى وطن شدن است در آيهء وَ قَدْ أُخْرِجْنا مِنْ دِيارِنا وَ أَبْنائِنا و اللَّه العالم . 153 - وَ الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحِيمٌ . ضمير « ها » ى اول راجع به سيئات و دوم راجع به توبه است ، اين آيه يك قاعدهء كلّى دربارهء قبول توبه است ، ولى آمدن آن در اينجا ظاهرا براى توبهء پرستندگان گوساله است .